Ο ΑΓΙΟΣ, ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ, ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΛΟΥΚΑΣ - Η Επτάπυλος Θήβα και το Ιερό σκήνωμά του

 Άρθρο δημοσιευμένο στις 15 Δεκεμβρίου 2023

Κοντάκιόν του  έχει ως εξής: «Επεφάνης σήμερον. Μαθητής γενόμενος του Θεού λόγου, συν τω Παύλω άπασαν, εφωταγωγήσας την γην, και την αχλύν απεδίωξας, το θείον γράψας, Χριστού Ευαγγέλιον».

Ο Ευαγγελιστής Λουκάς ήταν ακάματος, φιλόπονος, φίλεργος, άγιος και ένας από τους μεταγενέστερους  εβδομήκοντα Αποστόλους του Χριστού. Καταγόταν από την Αντιόχεια της Συρίας. Ήταν ιατρός και γραφέας  στην επιστήμη, ζωγράφος και γλύπτης στην τέχνη.

Ήταν γλωσσομαθής και ομιλούσε την Ελληνική γλώσσα, στην οποία συνέγραψε το λεγόμενο «Κατά Λουκάν Ευαγγέλιον», καθώς και τις  «Πράξεις των Αποστόλων» και κυρίως των πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου.

Ο Λουκάς εγνώρισε τον Παύλο επί Αυτοκράτορος Τίτου Κλαυδίου, ο οποίος κυβέρνησε την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία από 41 – 54 μ.Χ. Ο Κλαύδιος, μετά το θάνατο της γυναίκας του Βεσσαλίνας, παντρεύτηκε την Αγριππίνα αδελφή του Καλιγούλα και υιοθέτησε τον γιό της Νέρωνα ( 37 – 68 μ.Χ), τον οποίο η Αγριππίνα είχε αποκτήσει  από προηγούμενο γάμο της.

Ο Λουκάς ομιλούσε επίσης την Αραβική και την Αραμαϊκή – Εβραϊκή γλώσσα. Ήταν εμπιστευτικός ακόλουθος και ιατρός του Αποστόλου  Παύλου, τον οποίο εθεράπευε, καθόσον ήταν γνωστό  ότι υπέφερε από οδυνηρή σωματική ασθένεια.

Ο ίδιος ο Απόστολος Παύλος επαινούσε και ευχαριστούσε  τον Ευαγγελιστή Λουκά ότι ήταν πιστός, αγαπητός και άοκνος. Αναφερόμενος προς τον Τιμόθεο (Β΄επιστολή, κεφ. Δ. 9-11) γράφει: «Σπούδασον ελθείν  πρός με ταχέως. Δημάς γαρ με εγκατέλειπε αγαπήσας τον νυν αιώνα και επορεύθη  ξι Θεσσαλονίκην, Κρήσκης εις Γαλατίαν, Τίτος εις Δαλματία. Λουκάς έστιν μόνος μετ΄ εμού».

Ο Απόστολος Ευαγγελιστής Λουκάς έγραψε το Ευαγγέλιόν του απευθείας  στην Ελληνική γλώσσα, εν αντιθέσει  προς τον Ευαγγελιστή Ματθαίο, ο οποίος συνέγραψε το Ευαγγέλιό του  στην Αραμαϊκή και κατόπιν μεταφράστηκε  στην Ελληνική.

Ο Ευαγγελιστής Λουκάς δίνει στοιχεία για την Θεοτόκο και τη νηπιακή ζωή του Ιησού Χριστού, που σημαίνει ότι ήταν περίπου συνομίληκός του.

Από παραδόσεις λέγεται  ότι την Θεοτόκο Μαρία εγνώριζε προσωπικά. Ο Λουκάς συνέγραψε την ομιλία του αποστόλου Παύλου, την οποία εκφώνησε προς τους Αθηναίους στον Άρειο Πάγο (κεφ. ΙΖ΄στίχοι 16-34, Πράξεων των Αποστόλων).

Ο λόγος του Παύλου αποτελεί, εκτός από τον Θεολογικό του περιεχόμενο, και ένα από τα αριστουργήματα της Παγκόσμιας λογοτεχνίας. Τις ημέρες αυτές δε εντάχθηκαν στον Χριστιανισμό ο Διονύσιος ο Αεροπαγίτης και η Δάμαρις.

Ο Ευαγγελιστής Λουκάς είναι ο συγγραφέας της παραβολής του ασώτου υιού (κατά Λουκά, κεφ. 15,  στίχοι 11-32). Λέγεται μάλιστα, ότι  αν όλα τα ιερά κείμενα είχαν απωλεσθεί και είχε διασωθεί μόνο η παραβολή του Ασώτου, θα ήταν αρκετό να αποδειχθεί του μεγαλείο του Χριστιανισμού.

Ο Λουκάς ακολούθησε τον Παύλο σε όλες σχεδόν  τις διδασκαλικές διαδρομές του ανά τον τότε γνωστό κόσμο.

Η Θήβα, που ήταν πόλη διάσημη μυθολογικά, ιστορικά, στρατιωτικά, φιλοσοφικά, ποιητικά και πολιτισμικά, την περίοδο της Ρωμαιοκρατίας, βρισκόταν σε σχετική παρακμή. Ο Λουκάς απ΄ ότι φαίνεται ήρθε στην Θήβα χωρίς τον Παύλο, οργάνωσε την Χριστιανική Κοινότητα στη πόλη και την Βοιωτία και όρισε πρώτο Επίσκοπο τον Ρούφο τον Εκλεκτό υιό του Σίμωνα του Κυρηναίου.

Ο Σίμων ως γνωστόν  σήκωσε και κουβάλησε τον Σταυρό του Μαρτυρίου προς τον Γολγοθά όταν ο Ιησούς κατέρρευσε.

Ο Λουκάς ως ζωγράφος και ως γνώστης της Παναγίας φιλοτέχνησε αρκετές εικόνες της:

α) Παναγία Σουμελά.

β) Παναγία Δεξιοκρατούσα, πλασμένη από κερί, λιβάνι και μαστίχα Ι.Ν Μονής  Μεγάλου Σπηλαίου.

γ) Εικόνα της Παναγίας της Κυπριανής της Μονής Κύκκου.

δ) Κατά παράδοση υπάρχουν και άλλες εικόνες, που φιλοτέχνησε ο Ευαγγελιστής Λουκάς.

δ1) Η εικόνα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου της Τήνου.

δ2) Η Παναγία η Εκατονταπυλιανή της Πάρου.

δ3) Η Παναγία η Προυσιώτισσα.

δ4) Εικόνισμα του Ευαγγελιστού Λουκά στην Ινδία. Οι Χριστιανοί του Αγίου Θωμά στην Ινδία θεωρούν ότι το εικόνισμα της Θεοτόκου, που βρίσκεται στο Τσενάϊ, το ζωγράφισε ο Λουκάς, αλλά το πήγε στην Ινδία ο Άγιος Θωμάς, ο οποίος μαρτύρησε εκεί σε ηλικία 52 ετών.

Λέγεται ότι όταν η Παναγία είδε τις εικόνες αυτές είπε: «Η χάρις του εξ΄εμού τεχθέντος,  ει δι΄ εμού μετ΄ αυτών».

Ο Παύλος ως Ρωμαίος πολίτης συνελήφθη το 67 μ.Χ και καταδικάστηκε στην  Ρώμη σε θάνατο από τους «δικαστές» του Αυτοκράτορα Νέρωνα , ο οποίος κυβερνούσε την Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία   από 54-68 μ.Χ. Ο Παύλος  πέθανε σε ηλικία 61 ετών, μετά από φρικτά βασανιστήρια και τάφηκε εκτός των τειχών της πόλεως.

Ο Λουκάς μετά τον αποχωρισμό του από τον Παύλο εδίδαξε τη διδασκαλία του Χριστού σε πολλά μέρη του κόσμου και της Ελλάδας και τελικά εγκαταστάθηκε στην Θήβα, όπου και αναπαύθηκε ειρηνικά σε ηλικία 84 ετών. Κατ΄ άλλους μαρτύρησε με φρικτό θάνατο. Το ιερό του σκήνωμα τοποθετήθηκε σε λάρνακα, που ο ίδιος είχε σμιλέψει, η οποία και εγκαταστάθηκε  σε ιερό ναό, που φέρει το όνομά του.

Ο Άγιος Απόστολος και Ευαγγελιστής Λουκάς αποτελούσε και αποτελεί  καύχημα και αγλάϊσμα της Θήβας.

Το ιερό σκήνωμα του Ευαγγελιστή Λουκά κατ΄εντολή του Αυτοκράτορα του Βυζαντίου Κωνστάντιου (από 337 – 361 μ.Χ), υιού του Μεγάλου Κωνσταντίνου, το έτος 357 μ.Χ μετακομίστηκε από την Θήβα στην βασιλίδα  των πόλεων την Κωνσταντινούπολη και κατετέθη στο Ναό των Αγίων Αποστόλων. Τη μεταφορά πραγματοποίησε ο Μέγας Δούκας  Αρτέμιος της Αιγύπτου, ο οποίος και εμαρτύρησε  επί Ιουλιανού του Παραβάτου, αυτοκράτορος του Βυζαντίου (από 361-363 μ.Χ).

Το 1204 μ.Χ, με την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως από τους Σταυροφόρους (4η Σταυροφορία), ο Τάφος του Ευαγγελιστή Λουκά εσυλήθη και τα οστά  του τιμίου και αγίου σώματός του μεταφέρθηκαν από την Κωνσταντινούπολη στην Πάδοβα της Ιταλίας. Το φερετρο που περιείχε τα οστά  του τοποθετήθηκε  σε μια μεγαλοπρεπή σαρκοφάγο από αλάβαστρο, γρανίτη και ελληνικό μάρμαρο στην Βασιλική της Santa Glustina, όπου προσκυνούν έκτοτε εκατομμύρια πιστοί – επισκέπτες  ετησίως από όλο τον κόσμο.

Σε άρθρο στην εφημερίδα ΝΕΑ, στις 16/09/2023, ο κ. Δημήτριος Λινός, ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Lecturer Harvard Medical School,  διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής «Υγεία» και εθελοντής ιερέας, έγραψε: «Το 1992 ο τότε  Επίσκοπος Θηβών και Λεβαδείας κ. Ιερώνυμος έστειλε επιστολή τον Καθολικό Επίσκοπο της Πάδοβα κ. Antonio Mattiazo και του  ζητούσε ένα μέρος από το σκήνωμα του Ευαγγελιστή Λουκά. Ο Καθολικός Επίσκοπος  πήρε το αίτημα του Ορθόδοξου επισκόπου  και θέλησε να επιβεβαιώσει επιστημονικά  ότι τα οστά που φυλάσσονταν στην Πάδοβα ανήκαν πράγματι στον Ευαγγελιστή Λουκά. Έτσι, 

1ο) Ο Επίσκοπος της Πάδοβα ήθελε πρωτίστως να ξεκαθαρίσει αν το κρανίο (κάρα) που υπάρχει  στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Βίτου στην Πράγα και ιστορικά είχε αποσπάσει ο Αυτοκράτορας Κάρολος Δ΄ το 1354, ανήκει στο σκελετό της Πάδοβα. Η κάρα που μεταφέρθηκε από την Πράγα στην Πάδοβα «κούμπωσε» ακριβώς στη σπονδυλική στήλη κι έτσι επιβεβαιώθηκε ότι τα δυο φυλασσόμενα  ανθρώπινα μέλη ανήκαν στο ίδιο πρόσωπο.

2ο) Στη συνέχεια έπρεπε να επιβεβαιωθεί ότι ο σκελετός ανήκε στον Συριακής καταγωγής Ευαγγελιστή Λουκά ή σε κάποιον άλλο Έλληνα, που πέθανε στην Θήβα ή στην Κωνσταντινούπολη.

Ο Επίσκοπος Mattiazo, όπως έγραψε ο κ. Λινός, δεν δίστασε να ζητήσει τη γνώμη  μιας ανεξάρτητης επιστημονικής επιτροπής, που αποτελείτο από καθηγητές  των Πανεπιστημίων της Πάδοβα, της Φερράρα, της Ρώμης και της Γενεύης. Δείγμα του σκελετού εστάλη στα εργαστήρια της Οξφόρδης και Αριζόνας, όπου επιβεβαιώθηκε με ραδιενεργό άνθρακα, ότι ανήκει σε άτομο, που πέθανε μεταξύ 72  και 416 μ.Χ, πράγμα συμβατό με την ιστορική χρονολογία του θανάτου του Ευαγγελιστού Λουκά, περίπου το 88 μ.Χ, (κατ΄ εμέ).

3ο) Η πιο εντυπωσιακή όμως επιστημονική έρευνα πραγματοποιήθηκε από την ομάδα του γνωστού  καθηγητή της Γενετικής Guido Barbuzani και δημοσιεύτηκε στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό «Proceedings of the National Academy of Sciences» (με I.F 12.779). Έγινε γενετική  ανάλυση στο μιτοχονδριακό DNA από δυο δόντια, που βρέθηκαν στο μολυβένιο φέρετρο, που συγκρίθηκε με γενετικό υλικό από κατοίκους του Allepo (Χαλέπι) της Συρίας και Έλληνες που κατοικούν στην Αττική ή την Κρήτη. Τα ευρήματα συνηγορούν με την εκδοχή ότι πράγματι  ο σκελετός ανήκει στον Συριακής καταγωγής Ευαγγελιστή Λουκά.

4ο) Μετά και την επιστημονική επιβεβαίωση , ο Επίσκοπος της Πάδοβα μαζί με άλλους ιερείς  και επιστήμονες, στις 17 Σεπτεμβρίου 2000 επισκέφθηκαν τον Επίσκοπο Θηβών και Λεβαδείας κ. Ιερώνυμο και σε λαμπρή τελετή  επέστρεψε τμήμα από το ιερό σκήνωμα του Ευαγγελιστή Λουκά στην Θήβα.

Μια ενδιαφέρουσα συνεργασία που ξεκίνησε το 1992 ολοκληρώθηκε το 2000.

Για την εργασία μου αυτή, θέλω να ευχαριστήσω συγγραφείς, τοπικούς συγγραφείς και συνομιλητές μου, που με τα βιβλία, τις δημοσιεύσεις και τις πληροφορίες τους με βοήθησαν να φέρω σε πέρας  αυτό το δύσκολο σε μένα εγχείρημα.

1. Τον πρώην Μητροπολίτη Θηβών και Λεβαδείας και νυν Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο.
2. Τον Ομότιμο Καθηγητή κ. Δημήτριο Λινό.
3. Τον Ιερέα κ. Γεώργιο Ν. Τουλουμάκο.
4. Τον αείμνηστο Αντώνιο Α. Βασιλείου.
5. Τον αείμνηστο Ιερέα Μελέτιο Π. Θανάσου.
6. Τον Ιερέα κ. Σπυρίδωνα Βασιλάκο και τον Δάσκαλο κ. Αθανάσιο Καραπέτσα.
7. Τον Ιερέα κ. Γεώργιο Παπαγεωργίου.
8. Τον αείμνηστο Δάσκαλο – Θεολόγο – Φιλόλογο Ιωάννη Λιάκο.
9. Τον αείμνηστο Αρχαιολόγο Αντώνιο Κεραμόπουλο.
10. Τον συνταξιούχο κ. Ευάγγελο Κατσέλη.
11. Τον αείμνηστο φίλο μου Βασίλειο (Βάσω) Βασιλείου.
12. Τον αρχιμανδρίτη κ. Νικόδημο Κάστιζα.

Κλείνοντας, θέλω να τονίσω δυο βασικά ερωτήματα:

Το πρώτο έχει να κάνει με την επιστροφή του ιερού λειψάνου του Αγίου, Αποστόλου, Ευαγγελιστή Λουκά στην Θήβα. Ερώτημα, που  πλανάται στη μακραίωνα ιστορική διαδρομή. Μήπως ήρθε το πλήρωμα του χρόνου το τριπλά διαμοιρασμένο  ιερό λείψανο να επανενωθεί και να εγκατασταθεί  στη λάρνακα του Ι.Ν του Ευαγγελιστή στην Θήβα, την οποία ο ίδιος είχε σμιλεύσει;

«Έφυγε» η τραγουδίστρια Βάσω Χατζή!

 Δήλωση δημοσιευμένη στις 23 Νοεμβρίου 2023

Βασιλική (Βάσω) Χατζή

Βάσω Χατζή

«Έφυγε» από τη ζωή μια εξαίρετη ανθρώπινη ύπαρξη, μια σημαντική προσωπικότητα, μια ιδιάζουσα χαρισματική φυσιογνωμία.

Η Βάσω ήταν ένα αστείρευτο πρωτογενές ταλέντο. Αυτοδύναμη, αυτόνομη, αυτάρκης, ανεξάρτητη, αυτοτελής και αυτοδημιούργητη. Είχε ήθος, τιμιότητα, εργατικότητα και αυθόρμητη φιλόξενη ιδιοσυγκρασία.

Γεννήθηκε στην Ασωπία Θήβας – Βοιωτίας το 1948, από μια φτωχή  με αξίες και αρχές οικογένεια. Πατέρας της ήταν ο αείμνηστος μπάρμπα Χρήστος Χατζής και μητέρα της η αείμνηση θεία Σωτηρία Κάτσέλη, αδελφή του αείμνηστου πατέρα μου Κατσέλη Δημητρίου.

Τα χρόνια της δεκαετίας του 1950 ήταν για όλους μας δύσκολα, πικρά, απερίγραπτης οικονομικής, πολιτικής και πνευματικής φτώχειας. Όμως, η Βάσω είχε ενδογενείς πνευματικές, ψυχικές  και μελωδικές δυνάμεις.

Από τα 14 της μαθήτευσε δίπλα στο διάσημο μεγάλο καλλιτέχνη αείμνηστο Γώργο Κόρο, σταδιακά συνδέθηκε και συνεργάστηκε με όλο σχεδόν το δημοτικό και λαϊκό μουσικό κόσμο της Ελλάδος. Δημιούργησε με ξεχωριστούς ποιητές, συνθέτες, τραγουδιστές και οργανοπαίχτες, μια τεράστια πολιτιστική παρακαταθήκη.

Απέκτησε με το χαρακτήρα της, την αξία, την εργατικότητα και τιμιότητά της μια διακριτή θέση στην Πανελλήνια Καλλιτεχνική σκηνή, αλλά δεν  προβλήθηκε όσο άλλοι κατώτερης καλλιτεχνικής αξίας.

Στήριξε με πάθος και αγάπη τους γονείς της, τα αδέλφια της, τα ξαδέλφια και τους συγχωριανούς της.

Τίμησε την Ασωπία, την Θήβα και την Βοιωτία πανελληνίως.

Απέρχεται, όμως το έργο της θα παραμείνει ως πολιτιστική μνήμη  και θα τιμάται αιωνίως.

Αιωνία σου η μνήμη αγαπημένη ξαδέλφη Βάσω Χατζή!

ΘΗΒΑΪΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ, 1991 – 1994

 Άρθρο δημοσιευμένο στις 29 Οκτωβρίου 2023

Πεπραγμένα της Επιτροπής Παιδείας του Δήμου Θηβαίων την περίοδο 1991 – 1994

Κομφούκιος (551 -479 π.Χ), Κινέζος Φιλόσοφος: «Με τη δύναμη της βούλησης ο άνθρωπος αλλάζει τον εαυτό του. Με τη δύναμη της αγάπης ο άνθρωπος αλλάζει τους άλλους. Με τη δύναμη της σκέψης ο άνθρωπος αλλάζει τον κόσμο».

Ένας  από τους κυρίαρχους και αποφασιστικούς παράγοντες  της εκπαιδευτικής διαδικασίας και λειτουργίας, αλλά και της ποιότητας του παραγόμενου εκπαιδευτικού έργου είναι η λεγόμενη «υποδομή».

Με τον όρο «υποδομή» εννοούμε το σύνολο με στοιχεία: Τη θέση του χώρου του διδακτηρίου επί του αστικού ιστού της πόλεως, της συνοικίας, της κοινότητας, την έκταση του οικοπέδου, τις αίθουσες διδασκαλίας, τα γραφεία διοίκησης του σχολείου,  τα εργαστήρια φυσικής, χημείας, ανθρωπολογίας, βιολογίας και πληροφορικής,  την αίθουσα τέχνης, την αίθουσα πολλαπλών  χρήσεων και πολιτιστικών εκδηλώσεων, τα κλειστά γυμναστήρια, τους χώρους καθαριότητας, αλλά και τον πάσης φύσεως εξοπλισμό (ηλεκτρονικούς υπολογιστές, τηλεοράσεις, βίντεο, μηχανές προβολών, διαδραστικούς πίνακες, χάρτες, αθλητικό υλικό, κλπ.).

Η αρμονική σχέση, τοποθέτηση και συντήρηση των θεμελιωδών αυτών στοιχείων καθιστά την «υποδομή» οντότητα καθοριστική και σημαντική για την εκπαιδευτική λειτουργία.

Γιατί:

α) Δημιουργεί τις κατάλληλες σωματικές, πνευματικές, ψυχικές, ηθικές και αξιακές προϋποθέσεις ηρεμίας, διδασκαλίας, μάθησης και αγωγής, δημιουργικής έκφρασης μαθητών και δασκάλων με αποτέλεσμα την ισόρροπη συγκρότηση των παιδιών, την κοινωνική ένταξη και την πολύπλευρη πολιτισμικοποίηση και κοινωνικοποίηση αυτών.

β) Διαμορφώνει και συμβάλλει  στη διαμόρφωση ενός θετικού εργασιακού κλίματος με αποτέλεσμα  την αύξηση της εκπαιδευτικιής παραγωγικότητας.

γ) Επιβάλλει το σεβασμό  στο χώρο,  διευκολύνει το διάλογο, την αυτενέργεια των μαθητών, την κριτική αναζήτηση της αλήθειας και εκφράζει ένα συναίσθημα αγάπης  της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης προς το νέο, που τόσο πολύ έχει ανάγκη ο τόπος μας και η πατρίδα μας.

Επιπρόσθετα, εκτός της «υποδομής» και άλλοι παράγοντες συντελούν στην εύρυθμη  και αποδοτική λειτουργία του σχολείου, καθόσον δεν συνδέονται σε μια αιτιοκρατική δομή, αλλά αλληλοεπιδρούν σε μια δομή πολυπλοκότητας.

α) η οργάνωση, β) η διοίκηση, γ) η ποιοτική διδασκαλία, δ) η κριτική μάθηση, ε) η πρωϊνή λειτουργία του σχολείου στ) η εύρυθμη λειτουργία, ζ) ο καθαρός χώρος, η) η Παιδεία και η αφοσίωση των δασκάλων στο έργο τους, θ) η αμοιβή τους, ι) η κοινωνική συναίνεση ατομική και συλλογική, που περιβάλλει το σχολείο, ια) η συνολική προσδοκία που δημιουργεί για τον μαθητή, ιβ) το περιεχόμενο των σπουδών, ιγ) τα αναλυτικά προγράμματα, ιδ) τα βιβλία, ιε) η συμμετοχή των γονέων, ιστ) η συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ιζ) οι θεσμοί της πολιτείας, ιη) η αξιοκρατική αξιολόγηση όλων των συντελεστών εκπαίδευσης και παιδείας, ιθ) οι τοπικές, δημοτικές, περιφερειακές, εθνικές και παγκόσμιες εξελίξεις παράγουν νέα πολύπλευρα δεδομένα για την επιστήμη, την τεχνολογία, την οικονομία, την πολιτική και τέλος, κ) η τοπική πολιτισμικότητα.

Ως καθηγητής των Μαθηματικών για μια περίπου 20ετία τότε, αλλά και ως Λυκειάρχης το 1990 στο 1ο Λύκειο Θήβας, έλαβα μέρος, – επετράπη για πρώτη φορά η συμμετοχή των δημοσίων υπαλλήλων στις Δημοτικές και Κοινοτικές εκλογές-, στις Δημοτικές εκλογές του Δήμου Θηβαίων και εκλέχτηκα δημοτικός σύμβουλος με την παράταξη του φίλου, γιατρού της πόλεως των Θηβών κ. Νικολάου Σβίγγου, ο οποίος εξελέγη δήμαρχος.

Σε παραταξιακή συνεδρίαση στο τέλος Οκτωβρίου 1990, ο νεοεκλεγείς δήμαρχος με πρότεινε  ως αντιπρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου και Πρόεδρο της Επιτροπής Παιδείας για την διετία 1991- 1992 και ως πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου και πρόεδρο της Επιτροπής Παιδείας για την επόμενη διετία 1993 -1994. Την πρόταση της διετίας 1991-1992 ενέκρινε πλειοψηφικά το Δημοτικό Συμβούλιο στις αρχές του 1991, καθώς και τη σύνθεση  της Επιτροπής Παιδείας  με βάση το άρθρο  50 του εκπαιδευτικού νόμου 1566/1985.

Με δεδομένη την πρόταση  του νεοεκλεγέντος δημάρχου  του Δήμου Θηβαίων τον Οκτώβριο του 1990, επειδή στη πόλη της Θήβας υπήρχαν  4.500 περίπου  μαθήτριες και μαθητές, που λειτουργούσαν με βάρδιες πρωϊ – απόγευμα, έκανα  το δίμηνο Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου 1990 τις παρακάτω ενέργειες:

1. Συνέθεσα ένα 5σέλιδο  ερωτηματολόγιο, το οποίο έστειλα σε όλα τα σχολεία της πόλεως του Δήμου Θηβαίων.
2. Στο 5σέλιδο αυτό καταγραφής δεδομένων κατέγραψαν οι συνάδελφοι διευθυντές όλα τα στοιχεία των σχολείων τους.
3. Σε ένα ενιαίο πίνακα κατέγραψα  όλα τα δεδομένα όλων των σχολείων μας.
4. Με αυτόν τον τρόπο, εγώ και οι συνάδελφοι δημοτικοί σύμβουλοι όλων των παρατάξεων  και πρωτίστως ο Δήμαρχος είχαν μια γραφηματική  και αριθμητική απεικόνιση  όλων των στοιχείων, όλων των σχολείων.
5. Όταν τον Φεβρουάριο του 1991 επισκέφθηκε την Θήβα  και έλαβε μέρος στη συνεδρίαση  του Δημοτικού Συμβουλίου  η αείμνηστη τότε  μη αιρετή περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδος  Έλσα Παπαδημητρίου, στη παρουσίαση και ανάλυσή μου του τεραστίου αυτού  εκπαιδευτικού  υποδομικού προβλήματος της Θήβας, η κ. Περιφερειάρχης έμεινε εμβρόντητη  γι΄αυτήν την παιδευτική  κτιριακή κακοδαιμονία. Μου ζήτησε έναν πίνακα  και μου έδωσε το προσωπικό της τηλέφωνο για άμεση επικοινωνία. Έτσι και έγινε. Με την Έλσα είχα κάθε 10 – 15 μέρες  περίπου τηλεφωνική και πολλές φορές άμεση προσωπική επικοινωνία. Ήταν μια κυρία έξυπνη, πεπαιδευμένη με βαθύ αμερόληπτο πνεύμα.

Για να κατανοήσουμε τα τότε καταγραφέντα υποδομικά και άλλα σχολικά δεδομένα, δημοσιοποιώ κάποια στοιχεία εξ’ αυτών.

1. Στη πόλη μας την Θήβα, της παγκόσμιας μυθολογικής, ιστορικής, φιλοσοφικής και τραγικής πρωτοκαθεδρίας, λειτουργούσαν τότε 28 σχολεία εκ των οποίων τα 9 ήταν Νηπιαγωγεία, τα 8 Δημοτικά, 1 Ειδικό Δημοτικό Σχολείο, 5 Γυμνάσια, 2 Γενικά Λύκεια, 1 Κλασσικό Λύκειο , 1 Τεχνικό – Επαγγελματικό και 1 Τεχνική Επαγγελματική Σχολή.
2. Στα 28 αυτά σχολεία φοιτούσαν 4.535 παιδιά εκ των οποίων τα 2.204 κορίτσια και τα 2.331 αγόρια.  Παρατηρείται μια αυξημένη γεννητικότητα αγοριών με πιθανότητα  Ρα=0,514!, από καθολικό δείγμα.
3. Στα δημόσια σχολεία μας το 1990   εργάζονταν   294 εκπαιδευτικοί,  εκ των οποίων 171 γυναίκες και 123 άνδρες. Έτσι, παρατηρείται  σταθερά η προτίμηση  των γυναικών  προς το εκπαιδευτικό επάγγελμα εν αντιθέσει με τα παλαιότερα χρόνια.
4. Από απόψεως βοηθητικού προσωπικού στα 28 σχολεία της πόλεώς μας εργάζονταν  0 !!! γραμματείς, 2 επιστάτες και 12 καθαρίστριες. Οι εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων , εκτός του επιστημονικού, διδακτικού και παιδαγωγικού έργου αναλαμβάνουν κάθε διδακτικό έτος και έργο γραμματειακής υποστήριξης του σχολείου, καθόσον κάθε σχολείο λειτουργεί  και ως γραφειοκρατικός  διοικητικός μηχανισμός  με πολλαπλές διαδικασίες γραφειοκρατίας και διοίκησης.
5. Από απόψεως κτιριακών υποδομών, το 1990 είχαμε στη πόλη της Θήβας  τα εξής δεδομένα:

α) Από το 1880 μέχρι το 1940  είχαν κτιστεί  3 σχολικά κτίρια.

i) Ένα σχολικό κτίριο στο κέντρο της πόλεως, όπου στεγάζονταν και συλλειτουργούσαν , σε εναλλασσόμενες βάρδιες, μια εβδομάδα πρωϊ – μια απόγευμα, το 1ο και 2ο Δημοτικό Σχολείο. Αυτό το πεπαλαιωμένο κτίριο, κτισμένο το 1880, εξακολουθεί σήμερα να λειτουργεί ως σχολείο πέραν πάσης εκπαιδευτικής δεοντολογίας.

ii) Ένα σχολικό κτίριο στο Συνοικισμό, κτισμένο και αυτό τον 19ο αιώνα, λειτουργεί και σήμερα με διάφορες επεκτάσεις  και υποστηρικτικές παρεμβάσεις.

iii) Ένα κτίριο στους Αγίους Θεοδώρους. Λειτούργησε ως 5ο  Δ.Σ, ως 5ο Γυμνάσιο, ως Κλασσικό Λύκειο και εσχάτως ως Δημοτικό Σχολεο Τσιγγανοπαίδων με διάφορες επισκευαστικές παρεμβάσεις.

β) Από το 1950 – 1980 είχαν κτιστεί  τρία σχολικά κτίρια:

i) Το σχολικό συγκρότημα στη περιοχή Καστελλίων, που ολοκληρώθηκε το 1959 – 1960.  Στο συγκρότημα αυτό το 1990 συλλειτουργούσαν σε εναλλασσόμενες βάρδιες  πρωϊ – απόγευμα και μια εβδομάδα πρωϊ – μια εβδομάδα απόγευμα και με άλλους τρόπους ισοτιμίας και δικαιοσύνης, πέντε σχολεία!: 1ο Γυμνάσιο (ως ιδιοκτήτης του σχολικού συγκροτήματος) , 2ο  Γυμνάσιο, 1ο Λύκειο, 2ο Λύκειο και Εσπερινό Γυμνάσιο – Λύκειο. Στο 1ο Γυμνάσιο Θήβας ανήκουν όλα τα αρχεία από το 1835 μέχρι σήμερα ως σχολείο – έδρα  του συγκροτήματος.

ii) Το σχολικό συγκρότημα του Τεχνικού Επαγγελματικού Λυκείου, όπου συλλειτουργούσε  και η Τεχνική Επαγγελματική Σχολή. Το σχολείο αυτό χτίστηκε διαδοχικά, το 1974 κατόπιν δωρεάς οικοπέδου από τον αείμνηστο Ανδριανό Σωτήριο, τον οποίο  και ευχαριστώ μετά το θάνατό του.

iii) Το διδακτήριο του 4ου Δημοτικού Σχολείου στο Πυρί, όπου συλλειτουργούσε  και το 3ο Γυμνάσιο και 3ο Λύκειο.

γ) Από το 1980 – 1990 κτίστηκαν τέσσερα σχολεία και κάποιες αναγκαίες προεκτάσεις.

i) Το διδακτήριο των Σφαγείων , στο οποίο στεγάζονταν το 7ο και 8ο Δημοτικό Σχολείο. Σε εναλλασσόμενες βάρδιες όλων των αποχρώσεων λειτουργούσε εκεί και το 4ο Γυμνάσιο.

ii) Το σχολικό κτίριο του 5ου Δημοτικού Σχολείου, όπου στεγάστηκε αυτοτελώς το Δημοτικό Σχολείο των Αγίων Θεοδώρων.

iii) Το διδακτήριο του Ταχίου, όπου στεγαζόταν το 6ο Δημοτικό Σχολείο, και

iv) Το διδακτήριο του Κοντίτο, όπου στεγάζονταν το 8ο Νηπιαγωγείο και το Εδικό Δημοτικό Σχολείο.

δ) Τη περίοδο  1975-1990 πραγματοποιήθηκαν διάφορες επεκτάσεις, για να αντιμετωπιστεί το οξύτατο  στεγαστικό πρόβλημα των σχολείων της Θήβας. Ακόμα,  αγοράστηκαν δυο οικόπεδα από τη Δημοτική Αρχή του αείμνηστου Κ. Κουρκούτη,  για την ανέγερση των 1ου και 2ου Δημοτικού Σχολείου του κέντρου. Αποδεσμεύτηκε το οικόπεδο για ανέγερση  του 4ου Γυμνασίου στα Σφαγεία και ψηφίστηκε το νέο πολεοδομικό σχέδιο , στο οποίο προβλέπονταν οικοπεδικοί χώροι για ανέγερση σχολείων.

Τον Δεκέμβριο του 1990 και στις αρχές  του 1991 βρεθήκαμε ως Δημοτική Παράταξη μπροστά σε ένα τεράστιο, εκρηκτικό εκπαιδευτικό, πολιτικό, κοινωνικό και πολιτισμικό πρόβλημα.

Οι Δέσμες για την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια λειτουργούσαν από το 1983.  Στην Θήβα μας 28 Σχολεία με 4.535 παιδιά συλλειτουργούσαν σε βάρδιες  με όλους τους δυνατούς τρόπους ισότητας  σε 10 σχολικά κτίρια!!!

Την τετραετία 1991 -1994 η Επιτροπή Παιδείας του Δήμου Θηβαίων πραγματοποίησε περίπου 70 θυελλώδεις συνεδριάσεις, με τη συμμετοχή κοινωνικών, πολιτικών φορέων, συλλόγων γονέων και κηδεμόνων, εκπαιδευτικών και πολλών ενεργών πολιτών όλων των ιδεολογικών πεδίων και πεποιθήσεων .

Κάθε συνεδρίαση διεξαγόταν με ρήξεις, συγκρούσεις, ύβρεις, αντιθέσεις,  αλλά και με πολλές συνθέσεις. Για μένα, η διαλεκτική των συνεδριάσεων αυτών και άλλων πολιτικών αναμετρήσεων ήταν μάθημα ζωής.

Έτσι, τη τετραετία 1991-1994, με τη συνέργεια πολλών και διαφόρων, προγραμματήσαμε, υλοποιήσαμε και κτίσαμε 8 σχολεία μοντέλα – πρότυπα, 3 επεκτάσεις και άλλες αναγκαίες δράσεις. Μερικά παραδόθηκαν τα επόμενα χρόνια 1995 - 1999.

Το εκπαιδευτικό έργο της τετραετίας 1991-1994 ήταν περιληπτικά το παρακάτω:

1. 4ο Γυμνάσιο Θήβας (Σφαγεία), (Απεδόθη στο τέλος του 1991).
2. 3ο Γυμνάσιο Θήβας (Πυρί), (Παραδόθηκε στα μέσα  του 1992).
3. 3ο Λύκειο Θήβας (Πυρί), (Παραδόθηκε στα μέσα του 1992).
4. 5ο Γυμνάσιο Θήβας (Άγιοι Θεόδωροι), (Σχολείο πρότυπο – παραδόθηκε το 1993/1994).
5. 6ο Νηπιαγωγείο (Σφαγεία, δίπλα από το 7ο και το 8ο Δημοτικό Σχολείο). Το πρότυπο αυτό Νηπιαγωγείο κατασκευάστηκε σε ελάχιστο χρόνο με τη συμβολή  πολλών προσώπων. Ξεκίνησε τον Ιανουάριο  του 1994 και παραδόθηκε τον Δεκέμβριο  του 1994. Να ευχαριστήσω 30 περίπου χρόνια μετά την αείμνηστη γιαγιά Σύρου και το γαμπρό της Αντιεισαγγελέα του Αρείου Πάγου  για τη πώληση στον Δήμο Θηβαίων 900 m2  για  την αρτιοποίηση του οικοπέδου.
6. 2ο Δημοτικό Σχολείο (παρακείμενα της Αγίας Τριάδας). Να ευχαριστήσω  εκ των υστέρων την Προϊσταμένη των Βυζαντινών Αρχαιοτήτων κα Κοιλάκου για την κατανόηση και παραχώρηση του Νοτίου μέρους  του οικοπέδου. Το Σχολείο κτίστηκε στο μισό οικόπεδο  και παραδόθηκε για χρήση αργότερα.
7. 2ο Γυμνάσιο (Ράχη Ξύδη), που το 1999 μετονομάστηκε σε 1ο Γυμνάσιο, λόγω ανίκανης διαχρονικά και επαίσχυντης κατανομής αρμοδιοτήτων  και αλλοπρόσαλλων πολιτικών και εκπαιδευτικών  παρεμβάσεων. Για το σχολείο αυτό χρειάστηκε μερική επέκταση του σχεδίου πόλεως, την οποία πραγματοποίησαν επιτυχώς οι Τεχνικές Υπηρεσίες του Δήμου Θηβαίων.
8. 2ο Λύκειο Θήβας (Ράχη Ξύδη), το οποίο ομοίως μετονομάστηκε  σε 1ο Λύκειο Θήβας. Η κακή χρήση των αρμοδιοτήτων και η απρεπής συμπεριφορά εκπαιδευτικών και πολιτειακών παραγόντων το 1999 κακοποίησαν για πολιτικούς και ευτελείς μικρομματικούς λόγους την εκπαιδευτική λειτουργία της πόλεώς μας.
9. Προσθήκη 6 αιθουσών στο Δημοτικό Σχολείο του Συνοικισμού.
10. Προσθήκη 5 αιθουσών στο συγκρότημα Καστελλίων
11. Εγκατάσταση σε Δημοτικό κτίριο, στο κέντρο Ταχίου, το οποίο ανακαινίσαμε, του Νηπιαγωγείου Ταχίου. Το ιδιωτικό κτίριο που λειτουργούσε, έβαζε από παντού νερά!
12. Συγκρότηση 14 Σχολικών Επιτροπών, ως αυτοτελών νομικών προσώπων.
13. Συμβολή και υποστήριξη για ίδρυση του Εσπερινού Γυμνασίου – Λυκείου Θήβας και του Αθλητικού Γυμνασίου Θήβας.

Κάθε ένα από τα παραπάνω έργα έχει τη δική του ιστορία. Ελπίζω να μου δοθεί η ευκαιρία να την καταγράψω.

Το έργο αυτό έλυσε κατά  ένα σημαντικό μέρος το τεράστιο και πολύπλοκο πρόβλημα της στέγασης των σχολείων της Θήβας και της πρωϊνής λειτουργίας τους.

Δυστυχώς, κανένα σχολείο από αυτά δεν προβλήθηκε τότε (1991-1994) και κανένα δεν εγκαινιάστηκε!!!

Μια οξύτατη τότε πολιτική, κομματική και εξουσιαστική διαπάλη  δημιούργησε ρήξη, σύγκρουση, διάσπαση και πολιτικό ενδοπαραταξιακό μίσος, το οποίο «πληρώσαμε» στις επόμενες Δημοτικές εκλογές. Δεν κατάφερα τότε (1991-1994) ως έμπειρος 45άρης ή δεν πρόλαβα να λύσω τα προβλήματα στέγασης και των άλλων (5-6) σχολείων μας. Συγκεκριμένα:

1. 1ο Δημοτικό Σχολείο Θήβας: Το οικόπεδο είχε αγοραστεί από την Δημοτική Αρχή του αείμνηστου Δημάρχου Κ. Κουρκούτη, αλλά δεσμεύτηκε από την Αρχαιολογία. Η αναζήτηση οικοπεδικής λύσης στη περιοχή της Λαϊκής Αγοράς του Ισμηνίου – Αγιάννη προσέκρουσε στην οικονομική διαφορά μεταξύ Νομαρχίας και του αείμνηστου Γεωργίου Σταυρή. Δυστυχώς, η διαφορά αυτή ανέτρεψε το 1993/1994 την ένταξη κατασκευής του 1ου Δημοτικού Σχολείου στα Ευρωπαϊκά προγράμματα. Και
2. Των Νηπιαγωγείων (1ο, 2ο, 5ο, 8ο ) και το 10ο . Από το 1991-1994 τα σχολεία αυτά λειτουργούν σε ακατάλληλους δημόσιους και ιδιωτικούς χώρους εις βάρος της παρεχόμενης εκπαιδευτικής ποιότητας.

Κλείνοντας, να ευχαριστήσω δημόσια, 30 – 33 χρόνια μετά, όσους προσέφεραν  τη σκέψη, τη βούληση, τη ψυχή και τον πολύτιμο χρόνο τους για την επίλυση του τεράστιου αυτού εκπαιδευτικού προβλήματος στον τότε Δήμο Θηβαίων, που αποτελείτο μόνο από τη πόλη της Θήβας:

1. Την αείμνηστη Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας Έλσα Παπαδημητρίου, για την οργάνωση και υλοποίηση των πολιτικών, οικονομικών και Τεχνικών προγραμμάτων και τον διεξοδικό έλεγχο της ποιότητας των ανεγειρόμενων σχολικών κτιρίων. Σε εμπιστευτική συνομιλία μου είπε ότι «μόνο για τις εκπαιδευτικές υποδομές στην Θήβα διέθεσα 3 δις δραχμές από τα Ευρωπαϊκα προγράμματα της Περιφέρειας».
2. Τον τότε Δήμαρχο κ. Νικόλαο Σβίγγο για την αμέριστη και συνεχή πολιτική και ψυχική στήριξη όλων των δράσεων, - περίπου 30 -, για κάθε σχολείο. Την τετραετία αυτή (1991-1994) Σβίγγου, επιτελέστηκε στην Θήβα τεράστιο  έργο. Πολλοί την αποκαλούν «χρυσή τετραετία της Θήβας».
3. Τον αείμνηστο αντιδήμαρχο τότε Αθανάσιο Αρκούδη, για την πρακτική και αποτελεσματική συνεχή παρέμβασή του.
4. Τον κ. Αναστάσιο Φρούσιο αντιδήμαρχο τότε Πολιτισμού και Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων για την πνευματική, ηθική και πολιτιστική συμμετοχή του.
5. Τον τότε Προϊστάμενο των Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου κ. Λάμπρο Σερβετά. Η διοικητική, τεχνική και ευρηματική λειτουργία του ήταν καθοριστικές.
6. Τον Πολιτικό Μηχανικό κ. Επαμεινώνδα Χρυσικό, επιστημονικό διαχειριστή στις στεγαστικές δράσεις.
7. Τον Τεχνικό κ. Σπυρίδωνα Παπαναστασίου. Η καθημερινή του τεχνική και  επισκευαστική παρουσία και προσφορά του στα σχολεία μας ήταν καταλυτική.
8. Τον αείμνηστο Θηβαίο επιχειρηματία  Παναγιώτη Μελετίου, για τη δωρεάν παροχή στέγασης, διαμονής και διατροφής όλων των παραγόντων του ΥΠΕΠΘ, των Πανεπιστημίων, της Περιφέρειας, της Νομαρχίας,  κλπ.. Ο Παναγιώτης Μελετίου συμμετείχε, εκτός των ανωτέρω, και στην Επιτροπή Παιδείας ως εκπρόσωπος των Επαγγελματιών του Δήμου Θηβαίων.
9. Τα μέλη της Επιτροπής Παιδείας: Εκπρόσωποι της Διοίκησης των Σχολείων, συνδικαλιστές εκπαιδευτικών συλλόγων, εκπρόσωποι Συλλόγων  Γονέων και Κηδεμόνων, εκπρόσωποι κοινωνικών φορέων και των μαθητικών κοινοτήτων: Παναγιώτης Γκιόκας, Ιωάννης Βόλης, Σπυρίδων Μπαρκούκης, Απόστολος Ντάντος, Σταύρος Σταύρου, Παναγιώτης Μπότσης, Ιωάννης Καρανάσιος.
10. Τους πολυάριθμους ενεργούς πολίτες που συμμετείχαν αγωνιστικά με λόγο, παλμό, καρτερικότητα, με δημοκρατικές ευαισθησίες και προοδευτικές στάσεις  σε αρκετές από τις μαχητικές πολυάριθμες συνεδριάσεις της Επιτροπής Παιδείας του Δήμου Θηβαίων.

Ως πρόεδρος και συντονιστής της Επιτροπής Παιδείας  του Δ.Θ την περίοδο 1991-1994, αλλά και ως Προϊστάμενος Βοιωτίας της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης τη περίοδο (1994-2004), θέλω να τονίσω την τεράστια σημασία της Εκπαίδευσης και της Παιδείας για την ατομική και συλλογική μας πρόοδο και προκοπή.

Ο Εφέσιος φιλόσοφος Ηράκλειτος (544-484 π.Χ) το επεσήμανε απο τα 500 περίπου π.Χ, με τη ρήση του «Την Παιδείαν έτερον ήλιον τοις παιδευομένοις» ( Η Παιδεία είναι έτερος (δεύτερος) ήλιος για τους παιδευομένους). Αυτό δίδαξαν δια του παραδείγματος και σε μένα οι αναλφάβητοι και φτωχοί γονείς μου. Υποκλίνομαι με σεβασμό στη μνήμη τους και στη μνήμη του Μαθηματικού και δασκάλου μου Χρήστου Π. Χρήστου.

ΔΩΔΕΚΑ (12) ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΤΟΠΟΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΠΤΑΠΥΛΗΣ ΘΗΒΑΣ - Προτάσεις Αρχαιολογικής, Τουριστικής και Πολιτισμικής αξιοποίησής των

 Άρθρο δημοσιευμένο στις 10 Ιουνίου 2023

Στην Παλαιολιθική εποχή (π. 2.500.000 - 10.000 π.Χ) οι άνθρωποι δεν είχαν μόνιμη κατοικία και ζούσαν κυρίως από το κυνήγι.

Στη Μεσολιθική εποχή (π. 10.000 - 6.500 π.Χ) και ιδιαίτερα στη Νεολιθική (π. 6.500 - 3.000 π.Χ) εισάγεται η Κτηνοτροφία, η Γεωργία και δημιουργούνται μόνιμοι οικισμοί κυρίως φυλετικού χαρακτήρα.

Στην εποχή του Χαλκού (π. 3.000 - 1.700/1.600 π.Χ) ολόκληρη η Ελλάδα βρίσκεται σε περίοδο  ακμής, αφού με την ανακάλυψη και τη χρήση του πρώτου μετάλλου αλλάζει ριζικά η Κοινωνική, Πολιτειακή και Οικονομική οργάνωση.

Κατασκευάζονται ο τροχός, μηχανισμοί πλεύσης, εργαλεία παραγωγής διαφόρων αγαθών καθημερινής χρήσης και μέσα  κατασκευής αξιόλογων κτισμάτων, κοσμημάτων, έργων τέχνης κλπ.

Οι Έλληνες απόγονοι των Προελλλήνων, λόγω της σπουδαίας γεωφυσικότητας και κλίματος, διακινούνται  σε ολόκληρο τον ηπειρωτικό και νησιώτικο χώρο. Σαρώνουν τα 6.000 νησιά και βραχονησίδες του Αιγαίου Πελάγους και της Κρήτης. Φτάνουν  στη Βόρεια Αφρική, στη Δυτική Μεσόγειο και στα άκρα της Ανατολικής Μεσογείου. Οι μετακινήσεις αυτές αναπτύσσουν νέες ιδέες, γνώσεις, εμπειρίες, μύθους, θρύλους, ηρωϊσμούς κλπ.

Στην Ελλάδα την εποχή αυτή αναπτύσσεται πρωταρχικά ο λεγόμενος Κυκλαδικός Πολιτισμός (π. 3000 - 2.300 π.Χ), μετά  ο Μινωϊκός – Κρητικός (π. 2.300 - 1.700/1.600 π.Χ) και μεταγενεστέρως ο περίλαμπρος Μυκηναϊκός Πολιτισμός (π. 1.600 - 1.100 π.Χ).

Κατά τη μυθολογία (Ιστορία των Προϊστορικών χρόνων, πριν το 1.100 π.Χ/ κατ΄ άλλους πριν το 776 π.Χ) και την παράδοση υπάρχουν τρείς εκδοχές  ιδρύσεως  της Θήβας.

1η εκδοχή: Κατά τον Όμηρο (π. 850 π.Χ) πρώτος ιδρυτής και βασιλιάς της Θηβας υπήρξε ο Ωγύγιος, γι΄ αυτό και αι Βόρραιαι Πύλαι «Παρακείμενες», Βορείως του Αρχαιολογικού Μουσείου λέγονται και Ωγύγιαι Πύλαι.

2η εκδοχή: Οι δίδυμοι αδελφοί Ζήθος και Αμφίων είναι ιδρυτές και βασιλείς της Θήβας.

3η εκδοχή:  Ιδρυτής και πρώτος βασιλιάς της Θήβας είναι ο Κάδμος από την Φοινίκη, γιός Του Αγήνορος και της Τελεφάεσσας, αδελφός της Ευρώπης, κατά το γνωστό μύθο. Η Θήβα ονομάζεται έκτοτε  «Καδμεία» ή «Κάδμειος Θήβα» ή «Θήβα».

Η Θήβα, από το 3.000/2.500 π.Χ βρίσκεται σε μια περίοπτη γεωγραφική θέση, μεταξύ βουνών (Σφίγγειον, Πτώον, Υπάτιο, Παρνασσό, Ελικώνα, Πάρνονα), θαλασσών (Ευβοϊκός, Κορινθιακός), εύφορων πεδιάδων (Κωπαϊδικός Κάμπος, Κάμπος Βαγίων, Θηβαϊκός Κάμπος, Κάμπος Ασωπού), λιμνών (Υλίκη, Παραλίμνη, παλιότερα και Κωπαϊδας) και ποταμών (Βοιωτικός Κηφισσός, Ασωπός κλπ.).

Ακόμη, βρίσκεται μεταξύ Αθηνών και Δελφών, δυο παγκοσμίων πολιτισμικών και τοποσημειακών συμβόλων.

Η πρόοδος, η προκοπή και η ακμή της Βοιωτίας και ιδιαίτερα της ισχυροτέρας των πόλεων – κρατών της, της Θήβας υπήρξαν διαχρονικά σημαντικά βάθρα σκληρών ανταγωνισμών.

Αυτά, ίσως και άλλα ήταν τα βασικά αίτια δημιουργίας Μύθων, Θρύλων, Θεών, Ημιθέων, Ηρώων και επίλεκτων θνητών και επίσης πολλών πνευματικών και ιστορικών γεγονότων.

Η Βοιωτία και η Θηβα υπέστησαν πολλές καταστροφές. Η Θήβα ως ηγεμονική «Πόλις – Κράτος» της Ελλάδος, της Τριαδικής Πρωταγωνιστικότητας (Αθήνα – Σπάρτη – Θήβα), πέρασε  διαχρονικά μέσα από καταλυτικές πολιτικές και στρατιωτικές διακυμάνσεις από την αρχαιότητα μέχρι και το 1.900 μ.Χ!

• Η Μυκηναϊκή εποχή (1.700/1.600 – 1.200/1.100 π.Χ) θεωρείται η σημαντικότερη και συναρπαστικότερη περίοδος για την Θήβα. Από τις 31 πόλεις – κράτη  της Βοιωτίας είναι η ισχυροτέρα και βρίσκεται σε απόλυτο εσωτερικό Βοιωτικό ανταγωνισμό (Ορχομενός, Θεσπιές, Πλαταιές, Τανάγρα κλπ.) και σε παράλληλο εξωτερικό με Άργος, Κόρινθο, Σπάρτη, Αθήνα κλπ.
• Με την ιερότητα κι εκφραστικότητα του εμβληματικού αριθμού 7 είναι άρρηκτα συνδεδεμένη η Βοιωτία και ιδιαίτερα η Θήβα, σε μυθολογικό, ιστορικό, ποιητικό, τραγικό, στρατιωτικό, αρχιτεκτονικό και οχυρωματικό επίπεδο.
• Επτά (7) είναι οι αρχετυπικοί μύθοι, που αναφέρονται στην Βοιωτία, εκ των οποίων οι πέντε (5) αναφέρονται στην Θήβα.
• Ο μύθος του Κάδμου (Κάδμος, Αρμονία, Σεμέλη, Ινώ, Αγαύη, Αντινόη, Πολύδωρος)
• Ο μύθος της Νιόβης  (Σύζυγος του Αμφίωνος, κόρη του βασιλιά της Φρυγίας Τάνταλου)
• Ο μύθος του Διονύσου (Θεός της χαράς, του γλεντιού. Γιός του Δία και της Σεμέλης, κόρης του Κάδμου)
• Ο μύθος του Ηρακλή (Γιός του Δία και της Αλκμήνης. Γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Θήβα. Έκανε 12 άθλους κλπ.)
• Ο μύθος του Οιδίποδος (Οιδίπους, Ιοκάστη, Λάϊος, Ετεοκλής, Πολυνείκης, Αντιγόνη, Ισμήνη, Κρέων κλπ.)
• Ο μύθος του Φρίξου με την Ινώ και του Ιάσονα με την Μήδεια (Μύθος συνδεδεμένος με τον Ορχομενό και την Βοιωτία)
• Μύθος Τροφωνίου (Ιερό του Τροφωνίου στην Λιβαδειά κλπ.)
• Η Αργοναυτική Εκστρατεία ξεκίνησε από την Βοιωτία, αφού στις Τίφαι ή Σίφαι (Αλυκή) κατασκευάστηκε η Αργώ. Επίσης, από την Βοιωτία (Αυλίδα) ξεκίνησε και ο Τρωϊκός Πόλεμος.
• Επτά (7) είναι οι  διασωθείσες τραγωδίες του λεγόμενου Θηβαϊκού Κύκλου. Διδάσκονται και παίζονται σε όλο τον πλανήτη και αποτελούν μέρος του παγκόσμιου πνευματικού πλούτου.
• Επτά (7) ήταν οι Πύλες της Καδμείας Ακροπόλεως της Θήβας.  Κατά το έργο του τραγικού ποιητή Αισχύλου  (525 – 456 π.Χ), με τίτλο «Επτά επί Θήβας», επί των επτά αυτών Πυλών  διεξήχθη η μάχη του στρατού  των επτά Αργείων πριγκίπων και του στρατού των επτά Θηβαίων ηγετών – αρχηγών. Από ευρήματα, πηγές και παραδόσεις κάποιοι πιστεύουν ότι η μάχη αυτή έγινε περίπου το 1270/1260 π.Χ.

Κατά τον Αισχύλο οι Πύλες και τα αντίπαλα ζεύγη των αρχηγών – στρατηγών των Αργείων – Θηβαίων ήταν:

1η Πύλη: Προιτίδαι Πύλαι ή Πύλαι του Προίτου (Επί των οδών Βουρδουμπά – Αυλίδος): (Τυδέας – Μελάνιππος)

2η Πύλη: Ηλέκτραι Πύλαι ή Πύλες της Ηλέκτρας (Επί των οδών Πολυνείκους – Δράκου (παρακείμενα του Ι. Μητροπολιτικού Ναού): (Καπανέας – Πολυφόντης)

3η Πύλη: Νηϊσται Πύλαι ή Έσχαται Πύλαι ή Νηϊστες Πύλες (Δυτικά της Καδμείας Ακροπόλεως επί του Περιφερειακού δρόμου του Πυριού): (Ετέοκλος – Μεγαρεύς)

4η Πύλη: Ογκαίαι Πύλαι ή Ογκαία Πύλη ή Πύλη της ΄Ογκας Αθηνάς (Στο Νότιο μέρος της Καδμείας Ακροπόλεως): (Ιππομέδοντας – Υπέρβιος)

5η Πύλη: Βόρραιαι Πύλαι ή Βόρεια Πύλη (Βορείως και παρακείμενα του Αρχαιολογικού Μουσείου «Δίπλα στου Διογέννητου Αμφίονα το μνήμα»): (Παρθενοπαίος – Άκτορας)

6η Πύλη: Ομολωϊδαι Πύλαι ή Ομολωϊδες Πύλες ή της Ομολωϊδος Πύλες  (Επί του ποταμού Χρυσορρία και Οιδίποδος): (Αμφιάραος – Λασθένης)

7η Πύλη: Κρηναίαι Πύλαι ή  Κρηνίδες Πύλες (Δυτικά της Καδμείας Ακροπόλεως, επί του Διρκαίου Ποταμού):  (Πολυνείκης – Ετεοκλής)

Χωρική, σχηματική αναπαράσταση των 7 Πυλών της Μυκηναϊκής Θήβας κατά τον αείμνηστο Αρχαιολόγο Κεραμόπουλλο.

Μεταγενέστεροι του Αισχύλου συγγραφείς, ποιητές και σχολιαστές, που αναφέρονται στη σύγκρουση των «Επτά επί Θήβας», αλλάζουν τα ζευγάρια των μαχητών και τις Πύλες που αγωνίστηκαν. Αυθεντική όμως παραμένει η περιγραφή του Αισχύλου και επιστημονικά αποδεκτή η περιγραφή του αρχαιολόγου Κεραμόπουλλου.

Στη μάχη αυτή επί των Θηβαϊκών Πυλών οι Αργείοι ηττήθηκαν. Οι δυο αδελφοί Πολυνείκης και Ετεοκλής μονομάχησαν και αλληλοσκοτώθηκαν για την περιπόθητη βασιλική εξουσία και τις προσωπικές τους φιλοδοξίες.

Από τις δυο κυρίαρχες ανταγωνιστικές δυνάμεις της Μυκηναϊκής εποχής, Άργος – Θήβα νίκησε η Θήβα.

Στην επακολουθήσασα μετά 20 - 30 χρόνια μάχη των Επιγόνων  στην περιοχή της Μυκαλησσού (κοντά στην Ριτσώνα, μεταξύ Θήβας – Αυλίδος), η Θήβα λεηλατήθηκε, κατασφάχτηκε, κάηκε, γκρεμίστηκε, ισοπεδώθηκε  και καταστράφηκε ολοσχερώς. Οι δυο αυτές εκστρατείες των Αργείων (Αργολίδας) κατά των Θηβαίων (Βοιωτίας) δεν αμφισβητούνται από αρκετούς ως ιστορικά γεγονότα της Μυκηναϊκής εποχής. Ανασκαφές  πάντως έδειξαν ότι το Μυκηναϊκό Ανάκτορο του Κάδμου καταστράφηκε ξαφνικά στα μέσα του 13ου αιώνα π.Χ (π. 1250 π.Χ) και δεν ξανακατοικήθηκε.

Η Θήβα ξαφνικά έχασε την προηγούμενη αίγλη της. Κατά τον Όμηρο (π.850 π.Χ) η Θήβα δεν έλαβε μέρος  στον Τρωϊκό Πόλεμο, ο οποίος κατά τον πατέρα της ιστορίας Ηρόδοτο (484 -424 π.Χ), πραγματοποιήθηκε  περίπου το 1270 π.Χ.  Κατά τον Μαθηματικό Ερατοσθένη (276-194 π.Χ), το 1184 π.Χ και εσχάτως κατά την ΝΑΣΑ το 1227 π.Χ.

Οι 7 Πύλες της Θήβας, παρά τις αλλεπάλληλες  μυθικές και ιστορικές καταστροφές, τους σεισμούς και τις μεταγενέστερες επιχωματώσεις και γεωλογικές μεταβολές, εξακολουθούν,  έστω και ως ερείπια, να αποτελούν σημαίνοντα χωροσημεία στρατιωτικής και πολιτικής ισχύος μιας από τις 10 αρχαιότερες πόλεις του κόσμου. Ακόμη και για διάφορους στοχαζόμενους  θεωρούνται «σημεία», «Πύλες μεταβάσεως» μυστικών και απόρρητων συμβολισμών.

Αυτές οι 7 ιερές Πύλες της Θήβας περιμένουν  4.500 /3.200 περίπου χρόνια για να ενωθούν μεταξύ τους  και να επικοινωνήσουν και με τους άλλους 5 «μυθικούς – ιστορικούς χώρους» (Λόφος του Αμφείου, Λόφος του Μεγάλου Καστελλίου, Λόφος του Ισμηνίου Απόλλωνος, Καδμεία Ακρόπολις και Αρχαιολογικό Μουσείο/ 7+5= 12), υπενθυμίζοντας σε μας  το μεγαλειώδες παρελθόν τους.

Λόφος του Αμφείου – Άμφειος Τύμβος

Το Άμφειον ή Αμφείον είναι λόφος που βρίσκεται βορείως  και παρακείμενα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Θήβας.  Κατά τη Μυθολογία, την παράδοση και τις ανασκαφές , το Άμφείον θεωρείται ιερός χώρος και τόπος του Κοινού Τάφου των δίδυμων αδελφών  και βασιλέων της Θήβας  Ζήθου και Αμφίονος. Ο Αμφίων ήταν γιός του Δία (Διογέννητος) και της Αντιόπης. Είχε σύζυγο την Νιόβη κόρη του βασιλιά της Φρυγίας Ταντάλου. Οι δυο αδελφοί αφού σκότωσαν τον βασιλιά της Θήβας Λύκο και τιμώρησαν βάναυσα τη γυναίκα του  βασίλισσα Δίρκη, λόγω κακοποίησης από αυτούς της  της μητέρας τους,  κατασκεύασαν τα τείχη και τις Πύλες της πόλης. Ο Ζήθος με την υπερβολική του δύναμη έβγαζε τεράστιους βράχους και ο κιθαρωδός και λυράρης Αμφίων, παίζοντας την επτάχορδη λύρα του, σήκωνε τους βράχους  και τους τοποθετούσε, χτίζοντας έτσι τα τείχη  και τις επτά Πύλες της Θήβας. Αυτός ο ιερός χώρος του Αμφείου παρέμεινε επί αιώνες σχεδόν αλώβητος!

Θυμάμαι όμως, δυο περιστατικά και σας τα εκθέτω:

1.  Δωδεκάχρονος – δεκατριάχρονος  μαθητής στο εξατάξιο Γυμνάσιο  της Θήβας άκουγα κάποιους συμμαθητές μου  και άλλους πολίτες των συνοικιών  του Συνοικισμού και του Πυριού, να μιλούν για σπηλιές, κατακόμβες, διαδρόμους του «παράξενου λόφου». Όμως αυτά, τα περίεργα εξαφανίστηκαν όταν κατασκευάστηκαν οι παράπλευροι δρόμοι, που διαμέσου αυτών  τεράστια αυτοκίνητα διέσχιζαν  την Καδμεία Ακρόπολη και πήγαιναν μέσω Κάζας στην Αθήνα . Ακόμη, κατασκευάστηκαν  περίπου τότε επ’  αυτού και δυο δημοτικά κτίσματα. Έτσι, ο ιερός λόφος – τύμβος του Αμφείου αλλοιώθηκε και έχασε την απόκρυφη γοητεία του.
2. Όταν το 2007/2008 ήμουν Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Θηβαιων, επισκέφθηκε τον Δήμο μας ο πρ. Προϊστάμενος/Διευθυντής  του Αρχαιολογικού Μουσείου Θήβας Θεόδωρος Σπυρόπουλος. Τον συνάντησα και μαζί με άλλους  4-5 Θηβαίους (δυστυχώς δεν θυμάμαι τα ονόματα τους), πήγαμε στην κορυφή του Τύμβου του Αμφίονος. Εκεί μας αφηγήθηκε τις ανασκαφές που είχε κάνει το 1971 – 1973, αυτά που βρήκε, την Πυραμίδα, τις κατακόμβες, τους εσωτερικούς δαιδαλώδεις διαδρόμους, που έβγαιναν στον Συνοικισμό και στο Πυρί και την περίεργη διακοπή των εργασιών από το Υπουργείο Πολιτισμού. Μας έδειξε τη σφράγιση  του στομίου με τσιμέντο  και μας τόνισε πως αντί της επιβράβευσης του δόθηκε δυσμενής μετάθεση στο Ναύπλιο ή στην Σπάρτη!

Το Αμφείο είναι ένα αρχαιολογικό ερώτημα για τη μυθική και ιστορική μας πόλη.  Ευελπιστούμε να ενοποιηθεί  με τις 7 Πύλες και το Μουσείο μας.

Λόφος του Μεγάλου Καστελλίου

Ο Κώνος του Μεγάλου Καστελλίου  βρίσκεται ανατολικά της Καδμείας Ακροπόλεως, απέναντι του Χρυσορρόα και από τις Προιτίδες Πύλες.

Ο λόφος αυτός έχει γεωγραφική σχέση  με το ανατολικό έξαρμα της Καδμείας Ακροπόλεως. Ήταν χώρος ταφής των βασιλέων. Ο μεγάλος τάφος της βόρειας κλιτύος του λόφου ταυτίζεται, κατά την παράδοση  και τις ανασκαφές, με τους τάφους  των Οιδίποδος Παίδων  Ετεοκλή και Πολυνείκη. Είναι θολωτοί τάφοι, σπηλαιοειδείς και χαρακτηρίζουν βασιλικούς μυκηναϊκούς τάφους. Ο τεράστιος αυτός καταπράσινος χώρος παραμένει βουβός ανά τους αιώνες, χωρίς έκφραση, χωρίς σημασία και νόημα. Θεωρείται όμως, ότι στα σπλάχνα του ίσως να κρύβει  μεγάλα μυστικά του Μυθικού Θηβαϊκού Προίστορικού  παρελθόντος. Απαιτούνται μελέτες, ανασκαφικές παρεμβάσεις, διασύνδεση αυτού με τις Πύλες, την Καδμεία και το Αρχαιολογικό Μουσείο. Ποτέ δεν είναι αργά!

Λόφος του Ισμηνίου Απόλλωνος

Ο λόφος αυτός βρίσκεται ανατολικά του ποταμού της αρχαιότητας Χρυσορρόα και παρακείμενα σήμερα του Ιερού Ναού  του Ευαγγελιστού Λουκά. Στη κορυφή του, μετά από ανασκαφές, βεβαιώθηκε ότι υπήρχε το Τέμενος του Ισμηνίου Απόλλωνος. Ο λόφος και ο ναός  επ’  αυτού ονομάστηκαν, από τον παρακείμενο ρέοντα Ισμηνό ποταμό. Στο χώρο αυτό, κατά την παράδοση, είχε το μαντείο η Μαντώ κόρη του Μάντη Τειρεσία, η οποία είχε κληρονομήσει το χάρισμα της μαντικής ικανότητας από τον πατέρα της.

Ο Ισμηνός ποταμός ονομάστηκε τον 12ο αιώνα μ.Χ και «Αγιάννης», προς τιμήν του Αγίου Ιωάννη του Καλοκτένη, Μητροπολίτη Θηβών, Εξάρχου πάσης Βοιωτίας, Νέου Ελεήμονος, προστάτου και Πολιούχου της πόλεως των Θηβών. Ο Άγιος Ιωάννης ο Καλοκτένης ήρθε στην Θήβα   το 1.162 μ.Χ, λίγα χρόνια μετά μια τραγική ολική καταστροφή της Θήβας από τους Δυτικούς Νορμανδούς το 1.147 μ.Χ. Ο Μητροπολιτητς έκανε τότε  πολλά έργα στην Θήβα και την ευρύτερη περιοχή. Ένα εξ΄ αυτών ήταν η κοιτοποίηση  του Ισμηνού, έργο που διατηρήθηκε περίπου 800 χρόνια. Θυμάμαι, όταν μαθητής του εξαταξίου Γυμνασίου της Θήβας την δεκαετία του 1960, πηγαινοερχόμασταν, 7 περίπου χιλιόμετρα με τα πόδια  από το χωριό μου το Νεοχωράκι περνώντας  τη κοίτη του ποταμού πάνω από μαδέρια. Το πλάτος της κοίτης  ήταν πάνω από 2 μέτρα  και το βάθος του περισσότερο από 1 μέτρο. Το νερό έβγαινε από μια τεράστια σπηλιά – καταβόθρα, κινούσε υδρόμυλους και μετά πότιζε τον Θηβαϊκό κάμπο.  Ο αείμνηστος φίλος, συγγραφέας και συνομιλητής Βάσος Βασιλείου μου είχε πει ότι οι υδρόμυλοι της Θήβας ήταν 17 και μερικούς τους θυμάμαι κι εγώ.

Ο λόφος του Ισμηνίου διερευνήθηκε  αρχαιολογικά κατά περιόδους και παραμένει και αυτός αναξιοποίητος!

Ο Άγιος Ιωάννης ο Καλοκτένης πέθανε το 1.192 μ.Χ. Ο ποταμός Ισμηνός – Αγιάννης εξαφανίστηκε λίγο μετά την έναρξη  της βιομηχανικής ανάπτυξης της Ελλάδας και την εφεύρεση της τεχνολογίας  της Τεχνητής Βροχής και την απροσμέτρητη επέκταση  των καλλιεργειών.

Καδμεία  – Η Ακρόπολη της Θήβας

Η Καδμεία είναι ένας ωοειδής λόφος τεσσάρων  εξαρμάτων: του κεντρικού, του υψηλότερου της περιοχής της Λότζας, του δυτικού και ανατολικού.

Στο κεντρικό έξαρμα υπήρξε το «Ανάκτορο – Σπίτι του Κάδμου». Ήταν ο υλικός, αρχιτεκτονικός, πολιτικός, διοικητικός, οικονομικός, κοινωνικός, στρατιωτικός, θρησκευτικός και ιδεολογικός πυρήνας  της πόλης – κράτος. Στο έξαρμα αυτό κατοικούσε ο βασιλιάς, η αριστοκρατία, η ολιγαρχία και η πλουτοκρατία του Θηβαϊκού κράτους. Αποτελούσε το θεμελιώδες οικιστικό κέντρο. Ήταν «Σημείο» ιερότητας, δύναμης, ισχύος και πολλαπλών εξουσιών. Επί του κεντρικού αυτού εξάρματος, κατά τους μύθους , τις παραδόσεις και τις ανασκαφές, υπήρχαν ο Ναός του Άμμωνος Διός, το Ιερό του Διονύσου, το Ιερό της Θεσμοφόρου Δήμητρας, το Ιερό της Αφροδίτης και το Ιερό της Τύχης. Επιπρόσθετα υπήρχαν ανδριάντες όλων των επιφανών Θηβαίων και επί του Δυτικού άκρου το Οιωνοσκοπείο/Μαντείο του Τειρεσία (Πούρος). Επί των άλλων εξαρμάτων λειτουργούσαν οι στρατιωτικές, διοικητικές υπηρεσίες και κατοικούσαν οι διάφορες κοινωνικές τάξεις.

Η Ακρόπολη περιεβάλλετο από Τείχος με 7 Πύλες. Από μελετητές καταγράφεται ότι υπήρχαν και δεύτερα εξωτερικά τείχη με 7 επίσης Πύλες. Κατά τον περιηγητή Παυσανία (110-180 μ.Χ), ο οποίος επισκέφθηκε την Θήβα περίπου το 160 μ.Χ, κατά τη ρωμαϊκή  περίοδο, όπου η Θήβα ήταν σε απόλυτη παρακμή, εσώζετο το Ανάκτορο του Κάδμου στη θέση της Ρωμαϊκής Αγοράς (Σημερινή Δημοτική Αγορά). Καταγράφει ότι το «Σπίτι του Κάδμου» εθεωρείτο  ιερός και άβατος χώρος. Σε όλες τις ιστορικές περιόδους το «Ανάκτορο του Κάδμου» και η «Καδμεία Ακρόπολις» αποτελούσαν «σημεία» αναφοράς, κοινής προέλευσης, κοινής γλώσσας, θρησκείας, ηθών και εθίμων. Αυτή η «Επτάπυλος Ακρόπολις» παραμένει σήμερα χωρίς ουσιώδη επαφή με τα άλλα 11 σημαντικά  τοποσημεικά σύμβολα της.

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θήβας βρίσκεται στο βόρειο άκρο της Καδμείας Ακροπόλεως. Η πρώτη κατασκευαστική του μορφή έγινε  το 1905-1912. Το 1960 κατεδαφίστηκε  και το 1962 χτίστηκε νέο κτίριο, το οποίο και εγκαινιάστηκε.  Το 2005 – 2010 έγινε ανακαίνιση των προϋπαρχόντων χώρων , επέκταση στεγαστικών χώρων, ημιυπαίθριων και υπαίθριων, χώρων αποθήκευσης και συντήρησης, χώρων διοίκησης, βιβλιοθηκών, χώρων μελέτης κλπ. Ακόμη έγινε ανακαίνιση και του Μεσαιωνικού Πύργου της Φραγκοκρατούμενης Θήβας, που κτίστηκε το 1278 μ.Χ από τον Νικόλαο Β΄ Σαιντ – Ομέρ. Σήμερα ο χώρος του Μουσείου διαρκώς επεκτείνεται. Τα εγκαίνια του νέου Μουσειακού Χώρου έγιναν στις 7 Ιουνίου 2016, από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας  και τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και Πάσης Ελλάδος.

Το μεγαλεπίβολο αυτό έργο σχεδιάστηκε, οργανώθηκε, υλοποιήθηκε και ολοκληρώθηκε αρχιτεκτονικά και αρχαιολογικά από την  εμπνευσμένη εργασιομανή διδάκτορα και Διευθύντρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θήβας  και τους συνεργάτες της κ. Αλεξάνδρα Χαραμή.

Στο καταλυτικό αυτό έργο παρουσιάζεται διαχρονικά η πολιτική, κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική εξέλιξη της Θήβας  και της Βοιωτίας από την Παλαιολιθική – Μεσολιθική – Νεολιθική εποχή μέχρι την ίδρυση του Νεοελληνικού Κράτους (1830 μ.Χ).

Το Μουσείο είναι τόπος αφιερωμένος στις 9 Μούσες και έχει τεράστια μορφωτική σημασία, γιατι παρουσιάζονται ανάγλυφα τα έργα τέχνης  της ανθρώπινης δραστηριότητας  του παρελθόντος. Ο πολιτισμός της Θήβας και της Βοιωτίας δια του Αρχαιολογικού Μουσείου διαχέεται σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο. Το Μουσείο μας είναι και πρέπει να συνδεθεί ολιστικά με τα άλλα 11 Τοποσημεία της Θήβας.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

1. Ενοποίηση των επτά (7) Πυλών. Καθαρισμός χώρων. Φωτισμός. «Αναστήλωση» ερειπίων. Ονοματογραφία στα Ελληνικά και Αγγλικά. Σύνδεση με την Καδμέια Ακρόπολη και το Αρχαιολογικό Μουσείο.
2. Μελέτη και αυτοτελή ανάδειξη  του Αμφείου, του Μεγάλου Καστελλίου και του Ισμηνίου Λόφου.
3. Αυτοτελή ενοποίηση: Αγίου Γεωργίου, χώρων Παλαιού Νοσοκομείου, του Συνεδριακού Κέντρου, του Αμφείου  και του Μουσείου.
4. Ολιστική και πολλαπλή διασύνδεση  των 12 τοποσημείων: 7 Πύλες, Άμφειο, Μεγάλο Καστέλλιο, Ισμήνιος Λόφος, Καδμεία Ακρόπολη και Μουσείο. Σύνδεση του Μουσείου με τους ιστορικούς χώρους του Δήμου Θηβαίων και με τον Κορινθιακό Κόλπο.  Αυτό θα είναι καταπληκτικό ενοραματικό έργο  για την Θήβα και το Μυθικό και ιστορικό παρελθόν της περιοχής.
5. Κατασκευή σύγχρονων δημοτικών χώρων στάθμευσης εντός ή εκτός της πόλεως με πολύ μικρό κόστος για κατοίκους και επισκέπτες.
6. Κατασκευή του μελετημένου και εγκεκριμένου έργου  του δρόμου Ελευσίνα – Θήβα – Υλίκη. Αυτό θα συνδέσει: Αθήνα – Θήβα – Δελφούς και παράλληλα  θα λύσει το μακροχρόνιο πρόβλημα του Περιφερειακού Θήβας  Ακόμα, ο περιαστικός θα καταστήσει την Θήβα προάστιο της Αττικής και των Αθηνών, και
7. Θέσπιση, οργάνωση και λειτουργία Παγκόσμιου Θεατρικού Φόρουμ στα πρότυπα του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών. Οι επτά (7) Τραγωδίες του Θηβαϊκού Κύκλου  είναι εφάμιλλες του Αργολικού Κύκλου.Η Θήβα μπορεί να γίνει μια παράλληλη Επίδαυρος.

Σημείωση: Την εργασία αυτή έγραψα κατόπιν συζητήσεων και παρωθήσεων από τον σεβαστό Αρχιμανδρίτη Νικόδημο Κάστιζα.